Сонгох эрхээ хамгаалж эс чадваас БООЛ болдог

.
ОДОО Ч ХАРИУЛТ НЬ ТОДРООГҮЙ НОЦТОЙ АЦ АСУУЛТУУД... ????????
- 2008 оны 7 сарын 1-ний харуусалтай хэрэг явдлын үндсэн шалтгаан юу байв? МАХН /тухайн үеийн нэршил/ сонгуулийн дүнг луйвардсан гэсэн асуудал байв. Ийм өнцгөөс Ц.Элбэгдорж нар, АН жагсаал цуглаан эхлүүлсэн. Бухимдал эндээс үүдсэн. Эндээс нэгэн ац асуулт гарч ирдэг. 
ЭНЭ НЬ
- ХЭРВЭЭ МАХН 2008 оны УИХ-ын сонгуулийг луйвардсан юм бол, яагаад түүнийг баримтаар илчлэн, МАХН-д зохих ял шийтгэлийг нь ногдуулаагүй юм бэ? Хэрвээ улс төрийн хүчин зохион байгуулалттайгаар сонгууль луйвардсан юм бол тухайн улс төрийн хүчнийг татан буулгах хүртэл арга хэмжээ авах ЁСТОЙ. 
- Хэрвээ МАХН зохион байгуулалттайгаар луйвар хийгээгүй, хувь хүмүүс, тухайлбал нэр дэвшигчид, түүний фэнүүдийн асуудал юм бол, тэрхүү саналыг будлиулсан тэдгээр хувь хүмүүст яагаад арга хэмжээ аваагүй юм бэ? Тэр сонгуулийн хэсэг, хороодод камер, бичлэг гээд баримтжуулах зүйлс бишгүй бий. Хэдий санал авахын өмнө маш олон мэргэшсэн шахуу луйврууд явдаг ч яг санал тоолох асуудал бол аль аль намын төлөөлөл, хөндлөнгийн ажиглагчин нүдэн дээр камерийн бичлэг, бүрэн хяналт дор болдог учир хэн хэрхэн аашилсаныг, үймүүлснийг, будлиулсныг тогтоочих боломжтой. Гэтэл нэг ч тодруулсан, шалгасан, шийтгэл өгсөн зүйл гарсангүй. 
Сонгуулийн саналыг будлиулах, ард түмний саналыг луйвардах гэдэг бол эх орноосоо урваснаас дутахааргүй ноцтой гэмт хэрэг МӨН. 
Гэтэл энэ хэргийг үндсэн гол гогцоо асуудлыг нь орхиод, дагалдах шалтгаан, үр дагавар болох 5 залуугийн амь насны асуудлаар шуугиан болгож, хэдэн хурандааг шийтгэсэн болоод өнгөрсөн. 
Гол асуудал нь АРД ТҮМНИЙ САНАЛЫГ ЛУЙВАРДСАН ХЭРЭГ шүү дээ.
2008-2012 онуудад МАХН олонхи байгаад, энэ асуудлыг шийдэхэд бэрхшээлтэй байсан юм бол, 2009 онд АН-ын хүн буюу өнөөх сонгууль луйвардлаа хэмээн хамгийн чангаар хашгирч, олныг уриалж байсан хүн Ерөнхийлөгч болж, 2012 оноос АН олонхи болж, шүүх, цагдаа, прокурор, гүйцэтгэх засаглал бүгд АН-ын мэдэлд орсон. 
- Гэтэл тэд яагаад энэхүү МАХН-ын сонгуулийн дүнг өөрчилж, ард түмний сонголтыг луйвардсан ноцтой хүнд гэмт хэргийг ИЛРҮҮЛСЭНГҮЙ ВЭ? Илрүүлэхийг ядахдаа оролдсонгүй вэ? Илрүүлээд ял зэмийг нь яагаад өгсөнгүй вэ? Боломжгүй байв уу? Хүссэнгүй юу? Тийм бол яагаад? Эсвэл .... ЭСВЭЛ 
.
ЭС БОЛ, 
- ХЭРВЭЭ 2008 онд МАХН сонгуулийн дүнг луйвардаагүй юм бол, луйвардсан хэмээн олон түмнийг үймүүлж, турхиран, улмаар энэ нь хяналтаас алдагдаж, их хэмжээний хохиролд, түүний дотор эрдэнэт хүмүүний амь үрэгдсэн ноцтой үр дагавартай үймээн самуун болсны буруутныг яагаад яллан, зохих ял зэмийг нь хүртээгээгүй юм бэ? 2008-2012 онуудад МАХН-д ийм боломж байсан уу? Байсан бол яагаад энэ ноцтой хэргийг нэг мөр болгосонгүй вэ? 
Ингэхэд 2008 оны сонгуулийн луйвар үнэхээр байсан уу, үгүй юу? 
- МАХН, АН-ын хооронд ямар нэгэн тохироо хийгдэв үү? 
Хийгдсэн бол ард түмэнд тэдэнд ер өчүүхэн ч итгэх боломжтой гэж үү?
Одоо ч ард түмэн энэ асуудлаар хоёр талцсан хэвээр байна. Ингэж олон түмнийхээ итгэл, оюунаар даажин хийж байх нь хэнд ашигтай юм бэ?
.
Энэ мэт хачин АЦ АСУУЛТ өнөөдөр ч бас үргэлжилж байна. 
Өнөөдөр сонгуулийн санал авах ХАР МАШИН луйвардсан, луйвардаагүй гэсэн хачирхалтай маргааны үргэлжлэл Талбай дээр өрнөж байна. Ардчилсан төрт ёсон дахь хамгийн муухай, хортой үр урхагтай луйвар бол СОНГУУЛИЙН САНАЛЫН ЛУЙВАР...
- 2012 онд МАН, МАХН, ИЗНН, БНН болон бусад олон жижиг намууд, бие даагчид мөн л Саналаа луйвардуулчихлаа гэж гомдоллосон. Гэтэл энэ гомдлын мөрөөр нэг ч хэсэгт дахин тооллого, дахин санал хураалт, магадлал, баталгаажуулалт хийгдээгүй нь юуны учир вэ? Тэр бүгд худал байв уу? 
- Хэрвээ 2012 оны УИХ, 2013 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ард түмэн ХАР МАШИНД луйвардуулчихсан гэсэн эргэлзээ байгаа юм бол түүнийг яагаад өдий хүртэл 3 жилийн хугацаанд шалгаж, нягталж, олны дотор буй энэхүү эргэлзээ, хар сэрийг тайлаагүй юм бэ? 
- Хэрвээ ХАР МАШИН ЛУЙВАРДЧИХСАН юм бол яагаад өнөөдөр жагсагчид, эсэргүүцэгчид зөвхөн Гараар тоолж баталгаажуулах тухай л асуудал сөхнө вэ? Тэр луйвардсаныг нь шалгаж тогтоогоод, САНАЛ ХУЛГАЙЛСАН улс төрийн хүчин, улс төрчдөд хатуу хариуцлагыг нь үүрүүлж, улс төрийн тавцангаас үүрд хөөх хэрэгтэй. Энэ нь зүйд нийцнэ. Гэтэл яагаад дээрх "луйвардуулагчид" зөвхөн хоосон ёс төдий гонгиноцгоохоос хэтрэхгүй байгаа юм бол???
- Хэрвээ ХАР МАШИН ЛУЙВАРДААГҮЙ юм бол, түүнийг нь тухайн мөч бүхэнд батлан нотлон үзүүлээд, хий хоосон хар сэрээр олны сэтгэл санааг үймүүлсэн нөхдүүдтэй яагаад хатуу хариуцлага тооцоогүй юм бол? 
- Өнөөдөр СЕХ 200 гаруй хэсгийн машинд хяналтын тооллого хийсэн гэж мэдэгдсэн. Гэхдээ яагаад энэхүү хяналтын тооллогыг сонгуулийн өмнө хийснээ хэлээгүй юм бол? 
- Сонгуулийн дараа, үйл явдал халуун сэргэг дээр зарим эргэлзээтэй хэсгүүдэд хяналтын тооллого хийе гэхэд АН, СЕХ яагаад зөвшөөрөөгүй, зөвхөн сонгогдсон хэсгүүд дээр л хяналтийн тооллого хийнэ гэж зүтгэснийхээ учрыг яагаад одоо болтол тайлахгүй байгаа юм бол? 
ГЭХ МЭТ ЭЦЭС ТӨГСГӨЛГҮЙ АСУУЛТУУД цуварна.
.
Гэтэл ард түмэн яагаад энэхүү луйврийн талаар ер ажрахгүй, байдаг л зүйл мэт сууна вэ? Сонгох эрхээ хамгаалж эс чадваас хэн болдог гээч... 
БООЛ л болдог.
.
Ер нь ч бид цөөхөөн хэдхэн шударга бусаар хөрөнгөжсөн олигархи, нам нэртэй мафиудын БООЛ л болчихоод байгаа шүү дээ.

БИДЭН ХОЁР...

Биесээ гэр шигээ зорьсоор
Бидэн хоёр замын дунд айл болно
Биесээ гэм шигээ өмөөрсөөр
Бидэн хоёр жамын эрхэнд амь болно 
Биесээ зүүд шигээ манасаар
Бидэн хоёр эвийн ганц дэр болно
Биесээ охин шигээ тэвэрсээр
Бидэн хоёр энгэрийн ганц зүүлт болно
Биесээ сүү шиг хөөргөсөөр
Бидэн хоёр эрхэлж нялхарсаар адилхан болно
Биесээ хүү шигээ дууриасаар
Бидэн хоёр эндүүрч мэдхээр ижилхэн болно
Биесээ бурхан шиг шүтсээр
Бидэн хоёр жаргалын ганц хань болно
Биесээ буруу шигээ үүрсээр
Бидэн хоёр мөргөлийн их сүм болно
Биесээ нулимс шигээ дагасаар
Бидэн хоёр хаврын анхны бороо болно
Биесээ нас шигээ зөөсөөр
Бидэн хоёр хамгийн сүүлчийн цас болно
Биесээ сэтгэл шигээ өргөсөөр
Бидэн хоёр тэнгэрийн давааг ч хамт давна
Битгий яваач дээ гэж хэндээ ч хэлэхгүй
Бидэн хоёр уулзаад нэг л хүн болно
Б.Болорцэрэн
2015.12.11

Яруу найрагч Ш.Сүрэнжав гуайн залуу насны нэг адал явдал санагдчихав. Сүрэнжав гуай хөдөөнөөс хотод оюутан болон иржээ. Тэр үед Урт цагааны баруун талд байх Шар дэлгүүр нийслэлийн томоохон худалдааны төв байж. Хөдөө байхдаа яавлак /алим/ гэдэг нэг сайхан юм байдаг гэж л сонсож явжээ. Мань хүн хааяа Шар дэлгүүрээр хэснэ. Тэгэхэд алимнууд улаараад л бөндийгөөд л, шүлсийг нь асгаруулдаг байж. Хөдөөний мөнгөгүй оюутан, яавлакныхаа барааг нэг харж шүлсээ залгичихаад л явдаг байжээ. Тэгэж тэгэж өвөл цаг ирж, хүйтрэх үеэр гэрээс нь жаал жуулхан мах идэш, бас хэдэн төгрөг ирсэн байна. Төгрөгөө аваад хамгийн түрүүнд Шар дэлгүүр лүү чавхдажээ. Очоод лангуун дээрээс нь харж харж, хамгийн тод улаан өнгөтэй яавлак худалдан авч гэнэ. Улаан байх тусмаа амттай байдаг гэж нэг яриа сонссон шиг байгаа юм. Тэгээд хүслэн болсон алимаа тэнд биш арай тухтай сайхан газар тансаг ёсоор зооглох мэргэн шийдвэр гаргаж, Жанжны талбай руу гүйж гэнэ. Жанжны хөшөөг тойрсон арслангуудыг холбодог бүдүүн төмөр гинжин дээр сууж, савчуулж байгаад өнөөх яавлакаа гаргаж ирээд нэг том хазаад орхижээ. Гэтэл аманд нь гал түймэр дэгдээд, байж тэсэх аргагүй болж, мань хүн сандарсандаа сууж байсан бүдүүн төмөр гинжинд хэлээ наагаад орхитол хэл нь наалдчихаад бүр ч хэцүүдэж гэнэ. Хөдөөний залуу халуун чинжүүг алим гэж андуураад авчихсан нь тэр байж. Хөөрхий, бас урьд өмнө халуун ногоо амандаа ойртуулж үзээгүй хүнд том хазаад авахаар бас л тэсэхээргүй болсон нь ч аргагүй л байх. Энэ түүхийг өөрийнх нь их ойрын сурвалжаас сонссон. Жаахан хэтрүүлэгтэй байж магад ч ортойдог шүү.
.
Яг ийм тохиолдолд ус асгаж салгадаг. Мэдэхгүй нэг нь мэдээд аваарай. Татчихвал хэлнийх нь өнгөр хэсэг хууларчихаад хэсэгтээ хоол унд идэж чадахгүй зовоодог юм шүү. Сүрэнжав ахайг хэлэлтгүй би ч биеэрээ энэ зовлонг туулсан хүний хувьд зөвлөхөд...

ИНГЭХЭД ТЭР ИХ МӨНГӨ ХААШАА ОРЧИХОВ?

.
Хориод хоногийн өмнө уулзсан найз маань "Манай цайны газар 9 ажилтантай байлаа. Одоо 5-ыг нь гаргаад 4 нь үлдсэн. Цалинг нь тавьж дийлэхээ больсон. Ерөөс мөнгөтэй хүн бага байна. Таваг шөлийг дундаа нийлж авах, тал порц цуйван авах нь их боллоо. Өмнө нь ер тийм байгаагүй" гэж ярив.
.
Хориод хоногийн өмнө өөр нэг найз маань кафегаа хаалаа гэдгээ мэдэгдсэн. 
.
Арваад хоногийн өмнө хөдөөний малчин нөхөр маань мал махны үнэ навс унаж, малчид мөнгөгүйдэн, хэцүүдэж буй тухай ярьсан. 
.
Зун худалдаа эрхэлдэг найз маань явдал, зардлаа хэмнэж, худалдаан дээр өөрөө зогсож байгаа. Ер мөнгөтэй хүн алга болж байна гэж ярьсан.
.
Брау хаузын захирал С.Отгонбаяр "...Унаж яваа хүн орилдог биз дээ. Тэгвэл бид орилмоор байна, чарламаар байна. Нийлмээр байна. Уул уурхай явж байсан, барилга хөгжиж байсан. Тэр үед бид ямар байлаа, ямар их мөнгөтэй, мөрөөдөлтэй байлаа. Гэтэл сүүлийн хоёр гуравхан жилийн дотор бүгдийг үгүй хийж таг зогсоолоо...." хэмээн хэвлэлд ярилцлага өгчээ.
.
Манай нэртэй сэтгүүлч Л.Болормаа сэжигтэйгээр амь насаа алдахынхаа өмнөхөн МҮОНТ-ээр ярихдаа "Монгол Улс ангал руу унаж байна" гэсэн. 
.
Зам барилгын хувийн компанид ажилладаг найз маань санхүүжилтгүй болсноос хөдөө орон нутагт тавьж буй замын ажил нь аль зунаас хойш хэдэн сарын турш таг зогссон төдийгүй ажилчиддаа цалингаа өгөөгүйгээс бөөн асуудал үүсээд хэцүү байгаа тухай ярив.
.
Иймэрхүү агуулгатай яриа ойр ойрхон сонсогдох боллоо.
.
Өнөөдөр нутгаас хүүхдүүд нь аятайхан бизнес эрхэлдэг ах маань ярьж байна. "Одоо байдал эвгүйдчихлээ. Орлого ч зогсож байна. Хүүхдүүд маань яах вэ гэж ярилцаад, бизнесээ хаагаад гадагшаа гарьяа, ажил хийе гэж шийдэцгээлээ. АНУ, Солонгос, Япон зэрэг оронд очиж ажил хийх боломж гарц мэдэж байгаарай" гэж захив.
.
Энэ жилийн төсөв 680 тэрбум төгрөгөөр тасарчихаад байгаа тухай Сангийн яам мэдээлж байна билээ.
.
- Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 849.8 тэрбум төгрөг болж, өнгөрсөн оноос 37.1 хувиар өсжээ. Олон зээлдэгчид зээлээ төлж чадахгүйгээс барьцаалсан байр, газраа хураалгах дээрээ тулаад буй тухай шуугиан дэгдэв.
.
- Улсын нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн нийт тэнцэл нэг их наяд 102.2 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай байна.
.
Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарт нүүрс, цайрын баяжмал, хайлуур жонш, төмрийн хүдэр, бутармал чулуу зэрэг бүтээгдэхүүний олборлолт 2-46 хувиар буурчээ. 
.
Боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарт цемент, хивс, төмөр бетон эдлэл, вакуум цонх, хаалга, тамхи, металл бэлдэц, ган төмөр хийц зэрэг гол нэрийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 0.9-64 хувиар буурсан байна. 64 ХУВЬ ХҮРТЭЛ ШҮҮ.!!!!
.
Ингэхэд манай иргэд, зах зээл маань яагаад мөнгөний хомсдолд орчихов????
.
2011 онд манай нийт гадаад өр 4.2 орчим тэрбум доллар байжээ. Түүнээс хойш бараг 18 тэрбум долларын зээл нэмж авчээ. 
ТЭР ИХ МӨНГӨ ХААШАА ОРЧИХОВ????
Жил бүр төсөвт хуримтлагддаг 5-6 тэрбум ам.доллар дээр зээлээр авсан 18 тэрбум ам.доллар.. ХААШАА ОРЧИХОВ. ????
.
Аймгууд холбож буй зам, нийслэлийн хэдэн уулзварыг, эсвэл төрийн үйлчилгээ үзүүлдэг автомат машинуудыг зааж, зарим нь тайлбарлаж буй ч зардлынх нь хэмжээг багцаалдаг хүнд хэтэрхий итгэлгүй, гэнэн тайлбар... 
.
- Төгрөгийн ханшны уналт хэдэн %???
- Бодлогогүй үрж зарсан хэдэн %???
- Гадаад худалдааны алдагдал хэдэн %???
- Авилгалд хэдэн %???
- Намууд, ашиг сонирхолын бүлэглэлүүдийн хувааж авсан нь хэдэн %???
- Бүтээн байгуулалтад зарсан нь хэдэн %??? /гэхдээ бодит өртөгтэй нь харьцуулахад их эргэлзээтэй тоо гардаг./
- Гүйлгээ нь зогссоноос царцчихсан байгаа орон сууцнуудад хэдэн % ???
- Бусад ямар шалтгаанууд байж болох вэ?
ИНГЭХЭД ТЭР ИХ МӨНГӨ ХААШАА ОРЧИХОВ? 
Жил бүр төсөвт хуримтлагддаг 5-6 тэрбум ам.доллар дээр зээлээр авсан 18 тэрбум ам.доллар.. ХААШАА ОРЧИХОВ. ???? Яагаад Монголын эдийн засаг мөнгөгүй болчихов оо????
Мэддэгчүүд нь сайхан цэгцтэйгээр тайлбарлаж өгнө үү???

ӨВӨР МОНГОЛЧУУД "ЧОНОН СҮЛД" КИНОНЫ ТАЛААР СӨРӨГ БАЙР СУУРЬТАЙ БАЙНА

Өвөр Монголын зохиолч ЭРДЭМТ гуай "Чонон сүлд" киноны тухай хатуухан байр суурьтай байна. 
Тухайлбал, "Чонын барьж, цасан хунгарт нөөшилж хадгалсан зээрийн сэгийг малчид ухаж гаргаж ирээд зээлийн газар олноор нь зардаг хэсэг бий. Монгол хүн хэзээ ч ийм юм хийхгүй, яагаад гэвэл монгол хүн чонын барьсан малыг сэг зэм гэж үзээд түүнийг идэш хоолондоо хэрэглэх нь бүү хэл ойр ч байлгах дургүй байдаг. Чонын соёог хортой гэж үздэг. Тийм атал тэдгээр чононд бариулсан зээрийн сэгийг ухаж гаргаж ирээд зээл дээр олноор нь зарж борлуулна гэж байхгүй. Бусдыг тэгэж завших нь монголчуудын зан биш. /энэ "Бусдыг завших" гэдэгт хөөрхий хоолныхоо нөөцийг хулгайд алдсан чоныг ч, мөн тэр чононд бариулсан зээрийн сэгийг худалдан авч буй хүмүүсийг ч аль алиныг нь хэлэв бололтой. Б.Номин/ Энэ бол монгол хүнийг, монгол зан заншил, уламжлалыг муухай гүтгэж буй хэрэг.
Мөн Зүүн зүгийн монголчууд олноороо баруун оронд ирж газар хагалж тариалан эрхэлсэн тухай гарч байна. Түүхэнд хэзээ ч ийм зүйл болж байгаагүй. Соёлын хувьсгалын үед ч, дараа нь ч ийм зүйл байгаагүй. Монголчууд хичнээн ядарлаа ч тийм ихээр газраа хагалж, сэндийлж байгаагүй юм. Харин хятадууд л олноороо ирж монгол орны газар, бэлчээрийг хөндөж, эвдсэн. Гэтэл түүхэн энэ үнэнийг өөрчилж, монголчууд өөрсдөө л газар бэлчээрээ сүйтгэсэн болгон харуулж байна. Ийм байж болохгүй" гэх зэргээр ЭРДЭМТ гуай ярьж байна. Гэхдээ бүр ОДОН ТВ-ээр шүү. Одон ТВ-ийн хөтлөгч залуу ч мөн уг киноны тухай ширүүхэн хэдэн үг хэлээд орхилоо..
Энэ нэвтрүүлэг цуврал юм, цааш бас үргэлжлэх аж.
Өвөрмонголчууд маань их ч зоримог, хатуу шулуухан хэлцгээж байна. Хятадын Ко нам нь анзаарсангүй юу, эсвэл.
.
Karla Khaitan Хятадын Ко намаас гадуур зүйл болчих шиг болсон доо. Тэр киночид юу гэж тайлбарласан байгаам. ОУ-ын хамтарсан эдр гээд нэлээн сүр дуулиан болгож байгаа ч цаанаа алсын мессеж байсан гэж харсан даа. Одоо тэгээд зүхээд унах байх даа. Оскар эдр авбал бүү гайхаарай даа жижиг чулуугаар том чулуу хөдөлгөнө гэдэг үг бий байх аа unsure emoticon
Unlike · Reply · 8 · May 4 at 11:27pm
Сайхан-Уул Рэнцэнханд
Сайхан-Уул Рэнцэнханд Үнэхээр учир дутагдалтай санагдсан
Unlike · Reply · 2 · May 4 at 11:44pm
Otgonkhuu Damiran
Otgonkhuu Damiran Бидэнд дохио өгөөд байгаа шшш
Unlike · Reply · 3 · May 5 at 12:11am
Gantuya Luvsan-Ochir
Gantuya Luvsan-Ochir unexeer alsiin bodol bgaa bol oscar avna, gexdee china jujigchin ni, oscariin gadaad kinonii nominatsiin shagnald uls toriin noloo ix bdag doo
Like · Reply · 1 · May 5 at 12:11am
Gantuya Luvsan-Ochir
Gantuya Luvsan-Ochir bidniig bodvol ustax ayuld oirxon bdagaaraa ovormongolchuud undestenii darxlaa iluu bdag, ted anzaarax ni argagui ee, armongolchuud urlagiin buteel baigal xun 2-n shuteltsee gd l baxdaad bgaaoo doo, ug ni buximdmaar l zuilsiin neg yum shig bgaan miniibodloor
See Translation
Unlike · Reply · 2 · May 5 at 12:14am · Edited
Myagmarsuren Chadraabal
Myagmarsuren Chadraabal Yag goliig ni olj xeljee. Nomiig ni anx unshixad l iim setgegdel tursunduu.
Unlike · Reply · 3 · May 5 at 12:17am
Norovbadam Dorj
Norovbadam Dorj Алив зүйлийг нэг талаас тайлбарлан муйхарлах аваас гарц тд бус байхаас гадна боломжийг буй болгох аргад чөдөр мэт болох нь буй. Иймд Монгол ахуйг тодотгосон кино сурталчилагдах зам гарч Европийн барууны соёлын довтолгооноос илүүтэйгээр Монгол уран бүтээлчдээ дэмжин урамшуулах чиглэлд ташуур бас дэмжилэг болхуйц бүтээлүүдийг тодорхой чадвар шалгуурыг бий болгон ажиллах нь чухал болж ээ!
Norovbadam Dorj's photo.
Unlike · Reply · 2 · May 5 at 3:12am
Очирбалын Алтаншагай
Очирбалын Алтаншагай MOngoliin tvvhiig guiwuilsan t1 kino
See Translation
Like · Reply · May 5 at 8:32am
Бөх Баатар
Бөх Баатар Chonon suld bol bidnii huvid doromjlol. Busdiin huvid sn zohiol l bh. D.Maam guyan Gazar shoroog audio bolgoogui bj chonon suldiig yamar hurdan sonsdog bolgoj unegui taraaj bn. Ene bugd bodlogo eum. Ene metiig serj mederch uhaarch tanij bh heregtei. Gehdee hojimdoj bish.
Unlike · Reply · 5 · May 5 at 9:07am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Урлагийн бүтээлийн тухайд энэ кино аргагүй сайн кино болсон байх аа, харин энэ Өвөрмонголчуудыг эмзэглүүлээд буй, бас манай Ц.Буянзаяа нарын нөхдүүдийг ч эмзэглүүлээд буй зүйлс бол харин маш бодитой зүйл шиг ээ... Үндэстний хувьд бид урлагийн бүтээл нь тийм эн тэргүүний чухал биш, бидний өв соёл, язгуур үнэн үнэнээрээ байх нь илүү чухал санагдана.
Like · Reply · 16 · May 5 at 9:21am
Ayur Goon
Ayur Goon Тэр чоно сүүлдээд, чоно нь харагдахгүй малчин хүүхний цагаан торгон комбинаци л гялалзаад байдаг хэсэг ёстой элэг хөшөөсөөн... Урлаг талаасаа лаг гэж ингэхэд хэн хэлээд бна? Үзсэн өдрөө ийм коммэнт бичснээ эргэн олж хуулав. "Гүн Г.Аюурзана: Өнөөдөр киног нь үзлээ. Зарим хүмүүсийн амиа хорлох гээд байгаачлан, Монголыг гутаан доромжилсон юм надад л лав харагдсангүй. Харин зохиол (screenplay) гэж үнэхээр алга. Бас дүр огт алга. Кино талдаа бол инээдтэй алдаа мадаг их харагдах нь барууныхан нүүдэлчдийг ойлгох болтол ахиад маш урт хугацаа хэрэгтэй лугаа холбоотой буй за. Планууд бол сайхан байна. Амьтдын зураг авалт мундаг, гэхдээ Оскар мөрөөдөхөд ч хол байна..."
Like · Reply · 12 · March 15 at 6:14pm · Edited
Unlike · Reply · 1 · May 5 at 10:59am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Номыг нь уншсанаас хойш энэ киног үзэх хэрэгтэй гэж одоо ч толгойд орж ирээгүй л явна. Нэг үздэг ч юм билүү...
Like · Reply · May 5 at 11:34am · Edited
Ayur Goon
Ayur Goon Байдаг л нэг кино. Үзсэн ч, эс үзсэн ч харамсахгүй гэдэг зөвлөгөө өгье smile emoticon
Unlike · Reply · 3 · May 5 at 11:41am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan За, цаг нөхцөөх өөр юм зөндөө байхад, болие дөө... like emoticon
Like · Reply · 1 · May 5 at 11:46am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Тэгээд энэ үнэхээр тийм айхтар урлагийн бүтээл болж чадаагүй юм бол тэр франц Найруулагчийг нь Хотын мэр урьж, Ерөнхийлөгч ч билүү, сүйд болоод, цаашид хамтарч юм хийнэ гэлцээд байсан нь ямар учиртай юм бол... ??? ккк
Like · Reply · May 5 at 11:52am · Edited
Ayur Goon
Ayur Goon Урлагийн бүтээл болж чадсан бол тэд тоох ч үгүй өнгөрөх амой
Unlike · Reply · 1 · May 5 at 11:54am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan
Like · Reply · May 5 at 12:00pm
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan хачин нөхдүүд юм аа
Like · Reply · May 5 at 12:00pm
Tseveen Batjargal
Tseveen Batjargal · 8 mutual friends
Chonin beltreg svvlnes ni shideed alaad bdg ene bol tsever manai vndestnig doromjilson doromjlol.
Like · Reply · May 6 at 1:05pm
Sunjee Dash
Sunjee Dash Buyanzaya, bum ah nariin emzegleh ni argagui, hotond ni chono nuutsaar tejeej, gert ni hitad hun semhen "usuj", mori chono 2-g mongol er hunees dutahgui hiimoritoi unaj davhij, ezemdej surgaj gartaa oruulj, bi mongol hun uchraas hitad huntei suuj boloh...See More
Like · Reply · May 9 at 8:41pm · Edited
Nominchimed Baasan

Write a reply...
Choose File
Bat Erdene Enkhmandal
Bat Erdene Enkhmandal · 11 mutual friends
Anh nomiin unshij bsan. Yag yug ilerhiileed bgag sain oilgoogui. Mun deer ni zohiol nom 2 ni neleen zursun harahdaj bna le. Nom ni het ih sunjirsan bsan.
Like · Reply · May 5 at 9:32am
Б. Нэмэрболд
Б. Нэмэрболд ovor mongolchuud mini saihan uls baidgiimdaa. Nastaichuud ider uyiinhen ni ih saihan. Ar mongolruugaa temuulsen, shahaj havichihdsan ard tumen. Harin odoo zaluu uye ni balarch bn daa. Haramsaltai
Like · Reply · 3 · May 5 at 10:10am
Zorigoo Cristo
Zorigoo Cristo Монголын түүх монголчуудын тухай хятад хүн зохиол бичиж дэлхийгээр шуугуулж байсан нь саяхан, гэхдээ дотор хүний дотор санаа байж л таараа л даа
Like · Reply · 2 · May 5 at 10:42am
Davaa Batbold
Davaa Batbold · 40 mutual friends
Энэ киног үзээд надад таалагдаагүй чонын бэлтрэг сүүлдэж ална
Like · Reply · May 5 at 11:41am
Х. Чойдогжамц
Х. Чойдогжамц http://choidogjamtsism.blogspot.com/2015/03/blog-post_4.html

Чонон сүлд-Монгол сүлд Мөхөл жам уу,…
CHOIDOGJAMTSISM.BLOGSPOT.COM
Like · Reply · Remove Preview · 1 · May 5 at 11:44am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Энэ номыг монгол хэлээр орчуулж хэвлэхдээ оруулаагүй, монгол бүү хэл англиар ч орчуулагдаагүй төгсгөлийн бүлэг "Утгын тайлал" гэж бий. Энэ номын. Тэнд олон зүйлийн утгыг тайлдаг л юм билээ дээ.
Like · Reply · 4 · May 5 at 11:53am
Х. Чойдогжамц
Х. Чойдогжамц Улс төрийн сүлдэн болгохоос урьд Анногийн тавьсан зүгээр л "сайхан" асуултууд байсан.
Unlike · Reply · 2 · May 5 at 11:56am
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Тийм байх нь
Like · Reply · May 5 at 12:01pm
Nominchimed Baasan

Write a reply...
Choose File
Chinbat Manibazar
Chinbat Manibazar Юу ч гэмээр юм бэ дээ...
Бидний аж амьдралын тухай болохоор бид эмзэг л хүлээж авна. Аливаа ард түмэнд байдаггүй, жигшилтэй зүйлийг байдаг мэт дүрслэх нь доромжилсноос өөрцгүй.
Гэхдээ уран зохиол гэж бодвол байдаг л зүйл. (Юуны төлөө "уран" зохиол гэдэ...See More
Unlike · Reply · 4 · May 5 at 12:59pm · Edited
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Аливаа урлагт, уран зохиолд Түүхэн үнэнээс зөрсөн, уран санаа хэтэртэл орсон байх нь байдаг л асуудал. Гэхдээ тэр зөрүүлсэн үнэн нь, тэр нэмсэн уран санаа нь харин тухайн үндэстний өв соёлыг сайнаар, эсвэл муугаар харуулж байна уу гэдэгт нэлээд асуудал байгаад байх шиг ээ. Өвөр монгол зохиолч Эрдэмт гуайн жишээ татсан дээрх хоёр факт бол яах ч аргагүй монгол хүний хувьд хүлээн зөвшөөрөхөд хэцүү, доромжлуулсан мэт, ялангуяа суурин/хятад соёлын түрэмгийлэлд хайргүй эзлүүлж буй өвөрлөгчдийн хувьд бол маш эмзэг зүйл байх нь аргагүй юм. БИд л хэнэггүйрхээд буйгаас биш...
Like · Reply · 6 · May 5 at 12:58pm
Chinbat Manibazar
Chinbat Manibazar Магадгүй. Хэнэггүйрхэж байж ч магадгүй юм даа. Нээрэн өвөр монголчуудын хувьд их ч эмзэг тусч байгаа байх.
Бодууштай юм.
Unlike · Reply · 4 · May 5 at 1:04pm · Edited
Chinbat Manibazar
Chinbat Manibazar Бас л даяаршилд дасч хэр баргийн юм тоохоо больж байгаа юм болов уу даа.
Ийм "жижиг" детаилиудыг тоохгүй болсноор яваандаа улс үндэстний дархлаа сулардаг бололтой. 
Эргэцүүлж, хэлэлцмээр сонин сэдэв эндээс гарч байна?
Unlike · Reply · 6 · May 5 at 1:09pm
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Яг тийм...
Like · Reply · May 5 at 1:10pm
Nominchimed Baasan

Write a reply...
Choose File
Халуун Болор
Халуун Болор · 85 mutual friends
Монголоороо л байх хэрэгтэй.
Халуун Болор's photo.
Like · Reply · 3 · May 5 at 1:43pm
Мөнхбат Азжаргал
Мөнхбат Азжаргал · 7 mutual friends
Нэрээ бид эх түүх соёл уламжллалаа алдаад байгаан бишүү киног н үзээд тэгэж бодоогүйшдээ өрөөсөө ичив
Unlike · Reply · 5 · May 5 at 3:05pm
Amaraa Bdm
Amaraa Bdm Зохиолчийн уулзалт маргааш болно https://www.facebook.com/events/947724491945687/?ref=3&ref_newsfeed_story_type=regular&feed_story_type=263

Interested
45 дахь Номын бага хуралдай Зочин Б.Номинчимэд
May 6 · ШУТИС-ын ТӨВ НОМЫН САН
Amaraa Bdm and 32 other friends went
Like · Reply · Remove Preview · 2 · May 5 at 10:03pm
Khulan Bambajav Seigriest
Khulan Bambajav Seigriest · Friends with Naranbaatar Drama
Manaihan mongol jyjigchin togloson geed l hoorch zovhon neg talaas ni hyleej avaad bh shig sanagdah yum
Like · Reply · 2 · May 5 at 10:54pm
Demberel Ninj
Demberel Ninj Ер нь бол өвөрлөгчийн суртаалд бид орж байгаагийн илрэл
Like · Reply · 1 · May 6 at 2:08am
Алтангэрэл Цэндсүрэн
Алтангэрэл Цэндсүрэн · 6 mutual friends
Ямар ч монгол малчин хотондоо чоно тэжээхгүй өөрийн санаагаа гаргахын тулд ёс заншил өв уламжлалыг үгүйсгэсэн юм шиг санагдсан надад.таалагдаагүй
Unlike · Reply · 2 · May 6 at 3:18am
Surena Dorj
Surena Dorj · 16 mutual friends
Хоёр том гүрний дунд хавчуулагдсан жижиг үндэстэн уламжлал, соёлоо, хэл бичгээ авч үлдэж байж л оршин тогтноно, тэхээр жижиг гэлтгүй эмзэг сэдэв, ялангуяа монгол хүн бүрийн сэтгэлийг эмзэглүүлж байгаа л бол даяаршиж ууршчаагүй байгаагийн шинж, уусчихвал эмзэглэх юм үлдэхгүй болно.
Unlike · Reply · 3 · May 6 at 5:04am
Soylerdene Densmaa
Soylerdene Densmaa · 4 mutual friends
Manaihan denduu ih tuilshirah yumda amidral deer tiim yum baidgui l yum da
Like · Reply · May 6 at 9:20am
Цэрэндорж Сугар
Цэрэндорж Сугар · 97 mutual friends
Зохиолыг сайн уншаачээ хүмүүсээ.сүрэг зээрийг хөөж хунгар луу ихэнхийг нь шигтгэж хөлдөөж алдаг хэсэг шүүдээ.чонын шүд хүрсэн гээд байх юм. Яаг хятад болцон тариа тарьдаг өвөрлөгч нар хэдэн зуун мянгаараа бий шүү.тэднарын өмхий санаа харин хужаагаасаа илүү шүү
Like · Reply · May 6 at 11:32am
Serdamba Tumenjargal
Serdamba Tumenjargal B.Baastiin hangain boroos sanaa avsan um. Zohiol ni neg ih goy bishee. Sain nom bish sanagdsan. Suurin gazariin China humuust aytaihan sanagdsan bj magad. Kino ni yamar bolson um bgaan.
Like · Reply · 2 · May 6 at 1:40pm
Buyan Buya
Buyan Buya · Friends with Zorigt Jutaa and 9 others
Mongol hun hezeech boohoi zuusan maliin mah iddegui buzar mah gedeg shu de bi bagaasaa mal dagaj osson hun
Unlike · Reply · 3 · May 6 at 5:36pm
LoVa Inna
LoVa Inna · 61 mutual friends
neelt ntr iinhen daraa ygaad humuus magtaad bsng oilgoogui .. mash ih shuumjtei hudlaa muuhai kino bsn tsaad utgaaraa doromjilj bgaa met ydjil Mongol hun beijing zaluutai suuj bolohgui gecheed tugsguld ni uuruu barij avaad unsej gardag ,,, ene bol bolno gedegiig shuud haruuulj bga hereg ... etses suuld ni mongol taliin chono gd bga tejeesen chono ni hyatad zaluugiin svld bolood duusna daaaaaa
Unlike · Reply · 1 · May 7 at 5:15am · Edited
Sunjee Dash
Sunjee Dash Yostoi l mongol hun bicheegui, hitad setgelgeegeer bichij hiisen kino bna gej bodogdson, olon zuil deer.
Unlike · Reply · 3 · May 9 at 7:48pm · Edited
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Хятад хүн хичнээн сайн байвч Монголчуудын сэтгэлгээ, дотоод ертөнц, ахуйг хэрхэн гүйцэд мэдэх билээ.
Like · Reply · 5 · May 17 at 7:01pm
Khulegtbaatar Boldbaatar
Khulegtbaatar Boldbaatar Монгол охин хятад залууд хонины бэлчээрт өврөө нээж байгаа хэсэг мөн гол дүрийн эмэгтэй хятад залууд сэтгэл алдаж байгаа нь монгол эмэгтэйчүүдийг доромжилсон хэрэг
Unlike · Reply · 4 · May 17 at 8:03pm

Уугий Монгол replied · 1 Reply
Boorj Luvsanjambaa
Boorj Luvsanjambaa Nadah chini ugaasaa gytadyn tolgoom geheer zarim humuus chamaas iluu manai mongolyg delhiid surtalchilj baina geh, bas ter hubilai haan ch gesen her zereg tuuhiin unen yum bol doo, ter arig buhiig alj ustgaj baigaa ni arai denduu huuhdiin togloom shig yum bilee, nariin uhval ih yum baigaa baihaa
Unlike · Reply · 1 · May 20 at 7:00am
Boorj Luvsanjambaa
Boorj Luvsanjambaa Mongolgui yum bol ali alind ni asar ih baigaa shuu dee, dandaa gytad nairuulagch, gadaagyn zohiolchid, yadahdaa nuguu muu chinggis haanyg maani neg muu yadarsan malchin uvgun bolgoson hamag zovlong ni edluulj gytadyn zarlal doromjlol amsaj oorh gazargu...See More
Unlike · Reply · 1 · May 20 at 7:03am · Edited
Rose Roza
Rose Roza · Friends with Natsag Dulamsuren and 9 others
Nom.n ch ter kino n ch ter mongol ulamjlal, mongol hvnii setgehuigees hol zursun zuil bn le. Iim met hyatadudar mongoloo surtalchluulj bn gj baysahiin orond vr udamda mongol yos ulamjlal setgehuig uwluulehig hicheeh n dr biz
Unlike · Reply · 2 · June 23 at 12:31pm
Nominchimed Baasan
Nominchimed Baasan Харин тиймээ, Enkhtuya Sodnom
Like · Reply · 1 · June 23 at 7:50pm
Khishigdelger Dulamdorj

Khishigdelger Dulamdorj Нүүдэлчдийн ертөнцийг үзэх үзэл санааг гаргах гэж хичээгээд зөрүүлчихсөн зохиол.

БИД ИХ ГЭНЭН ААШИЛЦГААХ ЮМ...

Ой санамж охор байх хэрээр хүн ч, үндэстэн ч гэнэн байдаг. 
Гэнэн хүнд юу тохиолддог билээ? БУСДЫН АРГАД ОРОХ... Улмаар тэднийх болох... 
Үндэстний ой санамж бол түүх. Бидний түүхийг гадныхан мөн ч их баллуурдсан, одоо өөрсдөө талцаж байгаад санаатай болон санамсаргүй баллуурддаг болж дээ. Ингэх хэрээр бид бусдын аргад орох магадлал ихэсч байгаа хэрэг.  100 жил бүү хэл 10-хан жилийн өмнө болсон явдлыг бид тэр бүр санахгүй, санахыг хүсэхгүй байна. Бүр сануулахыг хүсэхгүй нь ч байх шиг ээ. 
Санамсаргүй баллуурддагууд нь ч яая гэхэв, угаас дутуу нөхдүүд, харин санаатайгаар баллуурддаг хүмүүсийг юу гэх вэ? УРВАГЧ л гэх байх даа. Цаана нь ямар нэгэн захиалга, санаачилга, хүсэлт байж таарна шүү дээ.
.
Хүүхэд яагаад гэнэн байдаг вэ гэхээр ой санамжийн архивгүйнх юм.
Хэт настан яагаад гэнэн байдаг вэ гэхээр ой санамжаа алдсаных юм.
Харин ид насандаа яваа хүн хүүхэд шиг, эсвэл зөнөж буй хөгшин шиг гэнэн байх боломж маш бага. Гэвч тэр хүн гэнэн тэнэг зан гаргаад ирвэл яасан байх вэ? Түүний эрүүл мэнд, сэтгэцийн эрүүл мэнд нь ноцтой гэмтсэн ямар нэгэн явдал л болж дээ, нэг бол аваар осолд орж, эсвэл гаднаас санаатай, зориудаар, нууцаар, эсвэл хүч түрж гэмтээсэн болно. 
Яг идэр насандаа яваа Монгол Үндэстэн яагаад үндэстнээрээ гэнэн болчихоо вэ гэхээр бас нэг юм бодогдох л байх даа.

ОРГИЛУУН ЛАЛУУД...

Зураг дээр Гвадалетийн тулалдааны талбар харагдана. Ялсан лалын арми, хядуулсан Европчууд.
Арабын цөлийн гүнд үүссэн Лалын шашин гэнэт их хүчийг олж, Арабын хойг, Ойрхи Дорнод, Иран, Ирак, Хойт Африкийг бүхэлд нь багтаасан шашны хүчирхэг гүрэн улсыг байгуулжээ. Сонирхолтой нь энэ том улсыг нүцгэн шахуу араб нүүдэлчид, африк берберүүдийн хүчээр бий босгосонд юм.
Тэд богино хугацаанд энэ том газар нутгийг эзлэхэд тэднийг хэн ч зогсоож чадаагүй байна.
100 орчим жил үргэлжилсэн Омейяадийн хаанчлалын оргил үед тэд Габрилтарын хоолойг гаталж, Пиренейн хойгт довтлон оржээ.
711 оны 7 сарын 17-д Испанийн Андулазийн Гвадалет голын орчимд болсон тулалдаанд Родерихийн удирдсан Вестготууд тэргүүтэй баруун Европчуудын арми лалын шашинтнуудад хиартлаа хядуулснаар Испани орон Омейяадуудын эрхшээлд орохын эхлэл тавигджээ. Ингээд хэдэн зууны турш тэнд лалын болон христийн соёлын өвөрмөц хослол хөгжиж ирсэн юм. Буржгар хар үст испаничуудын төрх ч бүрэлджээ.
1258 онд Их Монгол улсын нэгэн жигүүрийн хаан Хүлэг довтлон эзэлснээр 500 жилийн яруу алдарт түүхээ төгсгөсөн 1001 шөнийн үлгэрийн Багдадын Халифт их улсын түүх ер бусын.
Өнөөдөр Сири, Иракийн алан хядагчид өөрсдийгөө тэртээ түүхийн тоосон дунд үлдэж хоцорсон Лалын Халифатыг шинээр сэргээнэ хэмээн зарлан тунхаглаж буй. Өнөөдөр Европт Лалын ертөнцөөс хэдэн сая дүрвэгчид очив. Тэдэнтэй хамт сугандаа бөмбөг дэлбэлэхийг нус нийхийн төдийд үздэг хичнээн тооны шашны улайрсан үзэлтнүүд очсоныг хэлэхэд бэрх.
Ер ингэхэд тухайн үеийн Арабуудын тэр их хүчирхэгжилийн нууцыг Лалын шашны үзэл санаатай холбож үздэг. Өнөөдөр ч ISIL-ийнхэн дэлхийн 50 орны далбааг жагсааж байгаад дайснаа гэж зарлав. Тэдгээрийн ихэнх нь тэргүүлэгч хөгжилтэй орнууд. Тэгэхээр бараг дэлхий даяарт дайн зарлаж байна гэсэн үг. Хэдийгээр ISIL-ийн ар талд том санхүүжүүлэгч, далдуур дэмжигчид байгаа ч тэдэнд дэлхийтэй дайн зарлах их хүч, санаа-зоригийг юу өгч байна вэ гэдэг их сонирхолтой юм. Ингэхэд хамгийн хүчирхэг зэвсэг бол илд бамбайны үед ч, өнөөдрийн атомын бөмбөгийн үед ч ялгалгүй үзэл санаа байв. Мөнгө удаад нь орох байх даа.

"НЭГ Л ТҮГШҮҮРТЭЙ БАЙХ БОЛЛОО" гэж ярих юм...

Өвлийн идэш бэлтгэх үеэрээ үүцнийхээ дээжээс хэрэг зориг болгон намар намарт илгээдэг найз маань алс Алтайгаас ярьж байна. Бидний яриа нэг иймэрхүү.
- Малын үнэ навс унаж байна өө. Энэ малчид одоо хувцас хунар, гурил будаагаа юугаар худалдаж авах юм, мэдэхгүй. Малаараа солие гэхээр үнэгүй болсон, элбэг болсон малыг худалдаачид авахгүй юм, авсан ч арай гэмээр үнээр авах гэх. Зээл тавья гэхээр зээлийн данс талийж өгсөн, дахиж өгөхгүй гэх. 
- Тэгээд хонь ямар үнэтэй байна?
- 50-100 мянгын хооронд байна. Сумын хоршоолол арай гайгүй үнээр малчдаас мал авч байна.
- Гайгүй үнэ гэхээр хэд байх вэ?
- Хонь амьдын жингээрээ кг нь 1000-1500 төгрөг. Ямаа бол кг нь 900 төгрөг орчим байна. Яая даа гэсэн эр хонь үсрээд 75 кг, дундаж нь 50 гаруй кг болж байна. Ямаа бол бүр явахгүй байна. Тэгээд хоршоолол энэ малыг бүгдийг нь зээлээр авч байгаа. Нядлаад хот оруулж борлуулчихаад, хавраас мөнгийг нь өгөх юм гэнэ. Тэр болтол тэсдэг л байх даа хө. Нөгөө харганын ноос түүдэг шиг л үлгэр ярих. Гэхдээ эрх биш олон жил мал махыг маань борлуулж өгсөн юм болохоор итгэж найдахгүй байх арга алга.
- Арьс, шир ямар үнэтэй байна?
- Өө, хонины нэхий чинь одоо 1000 төгрөг л болсон шүү дээ. Нэг Дирол бохины үнэтэй болсон. Талхны үнэ, хайрцаг тамхины үнэгүй болсон. Одоо харин ямааны нэхий 10 000 жаахан гарах нь. Гэхдээ арай ч ийм баймааргүй л байна. Чи боддоо. Тэр бүх арьс ширийг дандаа хятадууд авч байна. Ингэхэд наана чинь арьс шир боловсруулдаг үйлдвэр босгочихдог хоншоортой үндэсний хөрөнгөтөн байдаггүй юм уу. Тэгвэл хядадуудад ганц бохины үнээр өгч байхаар өөрсдийнхөндөө үнэгүй өгөе л дөө. Энэ янзаар бол Хятадын түүхий эдийн бааз болж дууслаа.
- Байхгүй байх өө, хөгшин нь тэр талаар дуулж мэдсэн юм алга. Сонсогдохгүй л байна шүү..
- Энэ улс орон яаж яваад байгааг би ер ойлгохоо болилоо. Эрх биш чи нэг юм хэлнэ байгаа. Улс төржихгүй гэх арга алга болж байна шүү. Тэнгэр нь ивээж энэ жил зуд л битгий болоосой гэж залбирч байна. Бусдаар бол болдогсон бол наана чинь очиж байгаад зад хэрэлдэж, салба нүдэлдмээр л болох юм. 
- Хөдөөгийнхөн маань тэгэж их улс төржих юм уу?
- Өөр яах юм бэ. Нохой хамарт нь тулахаараа усч гэдэг, хүн чинь амьдрал нь хоолойд тулахаараа өөрийн эрхгүй л улс төрч болчихдог юм байна. Одоо энүүгээр АН-ыг үздэг хүн үгүй болсон. Муусайн юмнууд, юу ч мэдэхгүй байж дэмий дэвдэг хүмүүсээр хувь заяагаа тоглууллаа л гэлцэж байна. Нэг тийм, малыг буруу тийш нь дагуулаад явчихдаг, затиургүй годрон байдаг даа. Тийм л харагдаад байгаа. Тэр Баярцогтыг таарвал цохиж ална гэж захын авгай хүртэл ярих боллоо. 
- Ирэх жилийн сонгуулиар л асуудлаа шийднэ шүү дээ хө.
- Тэр болтол тэсвэл тэгэх л байх даа. Энэ хуучин нөхдүүдийг л өөрчилмөөр байх юм. Гэхдээ л одоо энэ МАНАН-гаас л дахиад худал үнэн хэлж, мөнгө төгрөг өгч байгаад гараад ирэх байх даа. Биднийг гар дээрээ гапий улаан зоосгүй болгож байгаад сонгуулиар гэнэтхэн хэдэн юм хялайлгаж баярлуулаад л саналыг маань худалдаад авчихна. Харж л байгаарай. Ер итгэл их муу байна шүү, ингэхэд наадуулаас чинь яаж шүү салдаг юм билээ дээ. Дээр үед манай хөгшчүүл "Энэ хамжлагаас нэг яаж салдаг юм билээ" гэж гасалдаг байсан юм гэсэн. Одоо тэгэж гаслах бидний ээлж ирж байх шиг байна даа. 
- Хэ хэ?
- Инээдэм ч биш болоод байна шүү хө. Чи сэтгүүлч болж, үзэг цааш нийлүүлдэг шүү юм бол хэлж ярьж, сануулж байхад яадаг байна аа?
- Хөгшин нь чадлаараа л хэлж ярьж, бичсэн болж байна. Хүрэх газраа хүрдэг нь, хүрсэн ч тусгаж авдаг нь хэр юм бол гэхээс биш. Харин хөдөөгийн та нарт тэр бүр хүрдэггүй байх. Хэвлэл сонин олон болчихоор чинь хэрэгтэй мэдээллээ хүргэхэд хэцүү болчих юм.
- Тэгдэг л байх даа, одоо. Яалтай ч юм билээ. Нэг л таньж мэдэхгүй газар цасан шуурганаар зүг чиггүй төөрчихсөн юм шиг түгшүүртэй санагдаад байдаг болчихлоо.
- Чи харин нөхцөл байдлыг яг хэлчихлээ шүү.
Нэлээн бухимдсан андын маань яриа зарим талаар бухимдал нь хэтрүүлэг болсон ч ихэнхдээ голтой дог шүү.

ЯМАР ХҮМҮҮС "ТӨВИЙГ САХИДАГ" ВЭ?

Миний мэдэх аймгийн төвийн дунд сургуулийн ахлах ангид нэг хүү байж билээ. Чадал тэнхээ дулимаг, гэвч хөөрхөн овтой. Овтойдоо нэг юм бусдад дээрэлхүүлэхгүй амиа аваад явчихдаг. Овтой гэдэг нь сэргэлэн гэхээсээ зальжин талдаа. Монголчууд ер нь зальжин хүнд талтай байдаггүй л дээ. Тиймээс түүнд ангийнхан тийм ч сайн хаддаггүй. Харин нэрийг нь Сэргэлэн гэх. Тэдний ангийн 11 хөвүүн үндсэндээ 3 бүлэгт хуваагдана. Давгаагийн бүлэг хамгийн хүчирхэг нь. Дөрвүүлээ, гэхдээ балмад танхай талдаа. Тэд тамхилцгаана, хааяа гудамны хүнд гаруудтай нийлж ууна, гудамжны буланд зогсож байгаад ганц нэгээрээ яваа хүүхэд залуусыг дээрэлхэж, тамхины мөнгө татах бол энүүхэнд. Хичээл сурлагандаа тааруухан. Байнга хэл ам таталж байдаг. Багш нарын толгойны өвчин. Амармэндийн бүлэг гурвуулаа. Тэд нэг сумаас ирцгээсэн, тэрүүхэндээ булагнуур, амь нэгтэй. Хаана ч явсан гурвуулаа. Муу тал нь бусдаасаа зожигрон тасрах дуртай. Нөгөө хэд шигээ балмад биш ч гэсэн, бас хэрдээ зүггүй. Сурлагадаа бол амьтайгаа. Харин аймгийн том даргын хүүхдүүд болох Цэнгэл, Барсболд хоёр нэг бүлэг болно. Тэд Давгаагийн бүлгийг угаасаа үл тооно, нүцгэн шаарууд л гэж үзнэ. Амармэндийн гурвыг бол хөдөөгийн хөөсөн мантуунууд гээд бас үл тооно. Гэхдээ Давгаагийнхантай харьцуулахад арай аядуухан. Цэнгэл, Барсболд хоёрын өмсдөг хувцас, хэрэглэдэг үзэг, үүрдэг цүнх нь хүртэл бусдаасаа ондоо. Ярьдаг яриа нь бүр ч өөр. Хичээл номын хувьд ч ер дажгүй. Онц голдуу дүнтэй. Цэнгэл нь ангийн дарга. Давгаагийн дөрөв Амармэндийнхэнтэй нэг их зөрчилдөх сонирхолгүй, учир нь зэргэлдээ ангид нэлээд ширүүн хатуу гартай нэг хүү бий. Тэр бол Амармэндийн гуравтай нэг сумынх учраас тэдэнтэй сөргөөцөлдвөл тэр хатуу гарттай тулна гэдгээ мэднэ. Гэхдээ л Амармэндийхнийг хөөрхөн шоглочих боломжийг тэр бүр өнгөрөөдөггүй, угаасаа ч бараг рефлексээрээ тийм үйлдэл хийдэг байх. Цэнгэл, Барсболд хоёрт ясны дургүй ч бас шууд тулахаас зайлсхийнэ. Тэр хоёр бол нэр нөлөө бүхий танилуудтай, тэдэн дотор аймгийн төвийн томчууд ч бий. Харин мань Сэргэлэн бол яг хэнийх нь тал болох нь үл мэдэгдэнэ. Намрын ажил дээр Амармэндийнхэнтэй нийлнэ. Яагаад гэвэл тэд ажилд сайн. Шалгалт ойртвол А-ийнхнаас зай бариад Цэнгэл, Барсболд хоёрыг бараадна. Хааяа будаа идчих боломж гардаг учраас. Дотуур байрандаа бол Давгаагийн бүлгийнхнийг даган шогшино. Давгааг дагаад шогшиж байхад дотуур байрныхандаа илэрхий дээрэлхүүлээд байхгүй. Энэ 3 бүлгийн хооронд тааламжгүй байдал илэрхий, яльгүй шалтгаанаар тэсэрчих шахна. Тэднийг муудалцаад эхэлбэл Сэргэлэн жаахан хөндийвтэр зогсоно. Тэгэж байгаад аль дийлээд эхэлсэн талд нь орно. Нэг удаа анги цэвэрлэгээс болж энэ гурван бүлгийн таагүй харьцаа тэсрэв. Давгаа нь Амармэндтэй, бас Сэргэлэнгийн хамт анги угаах байж. Гэтэл Давга юм хийсэнгүй, Амармэндээр хамаг ажлаа хийлгэх гэжээ. Амармэнд ч мөчөөгөө өгсөнгүй, "Би яахаараа ганцаараа угаах ёстой гэж" гээд зөрүүдлэв. Ингээд Амармэнд, Давга хоёр муудалцсанаас анги цэвэрлэгээ болсонгүй. Сэргэлэн Давгааг дагаж анги угаалгүй гарч оджээ. Түүнийхээ төлөө орой дэлгүүрийн үүдэнд Амармэндтэй таарч ганц сайн шанаадуулав. Маргааш нь ангийн багш анги угаагаагүй гурвыг донгодохдоо Ангийн даргад давхар банга хүртээв. Ангийн дарга уураа Сэргэлэнд гаргаж хичээлийн дараа авч үлдэж байгаад хэд сайн алгадаж, хоёр ч элэгдэв. Түүнийг хэн ч өмөөрсөнгүй. Сэргэлэн "Би буруугүй, намайг анги угаагаад хэрэггүй гэж Давгаа дарамталсан, тэгээд хамт гарьяа гэсэн юм" гэж өөрийгөө өмөөрөв. Удалгүй Цэнгэл, Барсболд хоёр Амармэндийн гуравтай нийлээд Давгаагийн бүлгийнхнийг Цэнгэлдэхийн буланд нэг сайн балбаж өгөв. Маргааш орой нь дотуур байрны бие засах өрөөнд Сэргэлэн маань Давгаад цусаа гартлаа зодуулжээ. Хөөрхий Сэргэлэн гурван талд гурвууланд нь балбуулсан боловч хэн нь ч түүнийг өмөөрсөнгүй. Аль талаас нь ч харсан түүнийг өөрийн талынх гэх үндэслэл байсангүй. Харин энэ бүх талцалд оролцдоггүй 11 дэх хүү байлаа. Тэр бол Балбар. Боксын улсын аваргаас хоёр ч медалтай. Учиргүй биерхүү биш ч, насандаа баймгүй чийрэг чанга биетэй. Гэвч тэр хэнийг ч дээрэлхдэггүй. Бяр чадлаар илүү гэдгээ хэнд ч харуулдаггүй. Бас сурлагаар ч муугүй. Түүнийг ангийнхан нь өөрийн эрхгүй хүндэтгэнэ. Учир нь тэр өөрийн гэсэн үзэл бодолтой, ангийнхныхаа хэн нэгэнтэй илүү дотночлон нөхөрлөдөггүй ч бүгдэд адилхан нөхөрсөг хандана. Түүний сонирхол олон талтай. Сансрын нисгэгч болно гэдэг. Тус дэм хэрэгтэй нэгэнд хамгийн түрүүнд гар сунгана. Балбар энэ талцалд оролцдоггүйн бас нэг шалтгаан нь тэр хэзээ ямагт зав чөлөөгүй байдагт юм. Нэг бол бэлтгэлд гарна, нэг бол номын санд, эсвэл хичээлийнхээ зав чөлөөгөөр аймгийн Мод бэлтгэлийн баазад мод цагаалагч хийж, боломжийн цалин авна. Бас аймагтаа боловсролтойд тооцогдох зарим хүмүүстэй уулзаж ярилцах дуртай. Анги доторх хагарал нь ноцтой болж ирсэн учир Балбар оролцохоос арга байсангүй. Гэхдээ тэр аль нэг талыг нь шууд эхэлж буруутгасангүй. Бүгдийг эвтэй байхыг сануулж, хэрвээ эв эвдрэх шалтгааныг анхлан гаргаж ирсэн хэнийг ч тэр нам цохино гэдгээ хатуу хэлэв. Төмөр мэт нударгаа зангидаж байгаад хэлсэн учир ер эргэлзэх явдалгүй байлаа. Давгаагийн хэдийг балмад явдлаа ядахдаа ангидаа битгий гаргаж бай хэмээн санууллаа. Амармэндийн гурвыг гурвуулахнаа булагнаж, анги хамт олноосоо тасардаг гэдгийг нь хэлэв. Цэнгэл, Барсболд хоёрт бусдыгаа битгий ялгаварлан үзэж, ихэрхүү хандаж бай, тэд чинь бидний л адил хүн шүү дээ гэв. Энэ бүгд эсэргүүцэх аргагүй үнэн байсан учир бүгдээр зөвшөөжээ. Балмад Давгаа хүртэл гаднаа эсэргүүцэн мурчигнаж байсан ч дотроо зөв гэдгийг мэдэж байлаа. Харин Балбар Сэргэлэнд ганцхан үг хэлэв. "Чи өөрийн гэсэн байр суурьтай бай. Битгий бөөрөнхийлж бай" гэж. Сэргэлэн "Би дундыг л барьж байсан" гэж амандаа бувтнав. . Тэр ч үнэн. Сэргэлэн дундыг барьж байсан, Балбар ч бас дундыг баримталсан. Гэхдээ энэ хоёрын дундыг барих үзэлд тэнгэр газар шиг ялгаа бий. Ямар ялгаа байна вэ гэвээс... . НЭГД: Хэний зөв, хэний буруу гэдгийг ялгахгүйгээр дундыг барих, улмаар зөвхөн аль ялах магадлалтай талд, эсвэл ялсан талыг зөв гэж дагах хандлага нь төвийг сахих үзэл биш юм. Энэ бол Сэргэлэн мэт асуудлыг зөв талд шийдвэрлэхэд ямар ч нэмэр нөлөө өгөх чадваргүй, хүч чадалгүй, өчүүхэн дорой хүмүүсийн өөрийгөө болзошгүй эрсдлээс хамгаалах ядарсан арга болно. Нөхцөл байдал хурцдахад тэр бүх талаас аюулыг мэдрэх болно, яагаад гэвэл тэр бусдад хандахдаа ямар зарчим баримталж байсан бэ, яг тэр зарчмынх нь дагуу бусад түүнд хариу хандах болно. . ХОЁРТ: Балбар бол хүчирхэг нэгэн. Түүнд аль нэгнийх нь талд орох шаардлага угаасаа байхгүй. Харин нөхцөл байдал хүндрэхэд өөрийнхөөрөө тэр эв эеийг бүгдээс шаардаж, аль ч талынх нь шударга бус, алдаатай байдлыг нь зөв өнцгөөс илчлэн шүүмжилж байна. Тэр асуудлыг зохицуулах чадвартай гэдгээ мэднэ, өөртөө итгэлтэй. Энэ тохиолдолд сөргөлдөгч гурван талын хэн нь ч бурууг хийх магадлалтай учир түүнд хэн нэгнийх нь талыг илүүтэй дэмжих шаардлага байхгүй, гагцхүү аль зөв үйлдэл хийснийг нь талархан дэмжиж, буруу хийснийг нь эсэргүүцэх болно. Түүний зарчим бүгдэд тов тодорхой. Эвийг эвдэх алхмыг хийвэл хэн гэдгээс үл хамааран эсэргүүцнэ, зөвийг мөн хэн хийснээс үл хамааран дэмжинэ. Зөвийг дэмждэг бүхэн түүнийг талархан дагах болно. . ЭНДЭЭС ЯМАР ДҮГНЭЛТ гарч байна вэ гэвэл, дундыг баримтлах нь нэг бол өчүүхэн дорой долдойчуудын гаргадаг араншин болно. Эсвэл хүчирхэг, асуудлыг зохицуулах чадвартай, алсын хараатай, шударга, голч нэгний баримтлах зарчим болно. Харин энд дурдагдсан дундыг баримтлах явдлаас Монголчууд бидний уламжлалт ухаанд өвлөгдөж ирсэн Төвч, Голч үзэл огт өөр зүйл юм шүү, бүр огтоос өөр зүйл. Тэр тухай дараа ярьяа даа. .